Luminocervus noctivagus

Uiterlijk en levenswijze

De Luminocervus noctivagus is een nachtactieve viervoeter met twee vertakte, doorschijnende kopkammen. In de kammen leven lichtproducerende symbionten die reageren op veranderingen in hormoonspiegels en bloedtoevoer. De soort komt voor op de warme richels van de Kristalgrotten, waar zij blauwgroene korstmossen van steen schraapt. De kopkammen worden jaarlijks gedeeltelijk afgestoten. De terugkeer van het licht wordt in de veldliteratuur doorgaans nauwkeuriger bijgehouden dan die van het voedsel.

Balts en partnerkeuze

Tijdens de voortplantingsperiode kleuren de kammen van zacht amber tot violet. Twee exemplaren die belangstelling tonen, vertragen hun pulsen tot beide ritmes samenvallen: chromatische synchronisatie. Soms gebeurt dat al bij de eerste toenadering. Soms staan twee dieren nachtenlang tegenover elkaar zonder ooit dezelfde kleur te bereiken. Een geweigerde balts eindigt meestal vreedzaam; het andere dier loopt eenvoudig weg. Het gewei van de achterblijver blijft soms nog minuten oplichten. Onderzoekers beschouwen dit als een vertraagde hormonale respons. Deze verklaring lijkt vooral onderzoekers gerust te stellen.

Kuddes en ouderzorg

Lichtdragers verblijven in kleine kuddes. Bij het oversteken van donkere spleten doven de voorste dieren hun kammen; alleen het laatste exemplaar houdt een zwak licht aan, zodat de rest zich kan oriënteren. De jongen worden blind geboren en herkennen een ouder aan drie langzame lichtpulsen. Een jong dat dit ritme verliest, roept niet: het laat zelf drie pulsen zien en wacht. Niet altijd verschijnt dezelfde volwassene. Binnen de kudde wordt de taak van geruststellen opvallend ruim verdeeld.

Veroudering en veldwaarnemingen

Oudere dieren verliezen geleidelijk het vermogen om nieuwe kleuren te vormen. Sommige behouden jarenlang één bepaalde tint. Men vermoedt dat dit een resttoestand van het lichtweefsel is; het is niet aangetoond dat de kleur overeenkomt met die van een vroegere partner. Toch noteerden waarnemers dat een solitair dier bij de terugkeer van een bekende soortgenoot even fel oplichtte als in zijn jeugd. Na diens vertrek bleef een zachte gloed zichtbaar. De biologische functie van dat laatste licht is onbekend. Een onmiddellijk voordeel is in ieder geval niet gevonden.

Verwante soorten

Fumicorax cineraceus · Lucentifer luminifer · Cinerophis pulveris

Fictieve taxonomie. Dit artikel maakt deel uit van een verzonnen natuurarchief.